Bab Ketiga: Keputusan pemeriksaan secara purata memenuhi piawaian tidak bermaksud tiada risiko pada bahagian tertentu
Di tapak penarikan sejuk, sering kali berlaku satu jenis kecelaruan yang sukar untuk dinilai:
Dengan bahan daripada kelompok yang sama, mesin yang sama dan set acuan yang sama, kebanyakan produk dihasilkan dengan normal, namun hanya sebilangan kecil sahaja yang kadangkala mengalami retakan. Apabila dilakukan semula pemeriksaan terhadap sijil kualiti bahan, komposisi kimia, kekerasan serta kekuatan tarikan, hasilnya masih memenuhi syarat.
Oleh itu, ramai orang akan bertanya:
Jika bahan mempunyai masalah, mengapa keseluruhan kelompok tidak turut retak?
Kuncinya ialah:
Sijil kualiti bahan mencerminkan keputusan wakilan bagi sesuatu kelompok; namun retakan dalam proses penarikan sejuk boleh berlaku pada bahagian yang paling lemah pada bahan tersebut.
I. Sebahagian kecil retak tidak semestinya bermaksud seluruh kelompok bahan bermasalah
Retakan dalam proses penarikan sejuk bukan disebabkan oleh satu faktor tunggal.
Dari peringkat penggelekkan di kilang keluli, pengangkutan dan pemindahan, hingga kepada peregang-an dan pembentukan melalui penarikan sejuk, sebarang ketidaknormalan pada mana-mana peringkat boleh diperhebat dalam proses pemprosesan dengan perubahan bentuk yang besar kemudiannya.
Oleh itu, keadaan "kebanyakannya normal, sebahagian kecil retak" biasanya menunjukkan bahawa terdapat perubahan pada keadaan setempat dalam bahan atau proses pengeluaran.
Perubahan ini mungkin hanya memberi kesan kepada satu bahagian tertentu pada gulungan bahan, satu sisi permukaan bahan, atau satu tempoh singkat dalam proses pengeluaran berterusan, maka ia tidak menyebabkan keseluruhan kelompok produk mengalami retakan secara serentak.
II. Risiko setempat boleh berpunca daripada keseluruhan rantaian proses
1. Kekurangan asal yang terbentuk semasa penggelekkan di kilang keluli
Semasa proses penggelekkan, dawai mungkin mengalami lipatan, cuping, retakan, bahan terlekat serta pelbagai kecacatan setempat pada permukaan.
Sesetengah kecacatan ini tidak begitu ketara ketika masih dalam bentuk gulungan; cuma selepas melalui proses pencucian asid, peregang-an atau pembentukan melalui penarikan sejuk barulah kecacatan tersebut mula terserlah. Terutamanya di kawasan dengan kadar perubahan bentuk yang tinggi, kecacatan asal boleh berkembang lagi mengikut arah aliran logam.
2. Kecederaan mekanikal akibat pengangkutan dan pemindahan
Gulungan dawai serta dawai separuh siap apabila diangkat, ditumpuk atau dipindahkan, jika terjadi perlanggaran, geseran atau tekanan setempat, boleh meninggalkan calar, kesan remuk atau kerosakan pada lapisan permukaan.
Kecederaan ini mungkin tidak mendatangkan masalah serta-merta, tetapi apabila memasuki proses penarikan sejuk, ia boleh menjadi titik permulaan bagi tumpuan tegangan setempat.
3. Kecederaan yang dibawa masuk semasa proses peregang-an dan pembentukan
Pengetulan acuan peregang-an yang haus, keadaan lubang acuan yang tidak normal, atau adanya duri-duri halus pada roda panduan dan roda pengalihan lain, semuanya boleh menghasilkan calar memanjang yang berterusan atau berselang-seli pada permukaan dawai.
Kecacatan jenis ini kadangkala sukar dikesan secara langsung selepas proses fosfat dan sabun; namun dalam proses perubahan bentuk plastik yang besar semasa penarikan sejuk, lokasi calar tersebut boleh merekah lebih lanjut, sehingga akhirnya muncul sebagai retakan setempat.
4. Ketidaknormalan yang timbul semasa proses penyediaan bahan, pemotongan dan penarikan sejuk
Jika terdapat duri-duri halus pada bahagian saluran dawai mesin penarikan sejuk, atau jika pisau pemotong serta acuan pemotongan sudah haus, malah jarak celah antara mata pisau tidak normal, semua ini boleh merosakkan hujung ataupun permukaan bahan mentah.
Jika sudut bulat acuan, ketepatan sumbu, pembahagian langkah kerja tidak munasabah, atau nisbah penebalan dalam satu langkah serta jumlah perubahan bentuk setempat terlalu tinggi, walaupun prestasi keseluruhan bahan memenuhi piawaian, bahagian-bahagian tertentu masih boleh melebihi kapasiti perubahan bentuk sebenar mereka.
5. Terdapat kawasan lemah setempat di dalam bahan
Sekatan, inklusi besar atau terkumpul, ketidakseragaman mikrostruktur tempatan, serta beberapa keabnormalan mikrostruktur logam, semuanya boleh menyebabkan perbezaan dalam kebolehan berubah bentuk pada pelbagai bahagian bahan.
Bahagian yang lebih besar mampu mengalir secara normal, namun kawasan lemah setempat mungkin akan membentuk retak mikro terlebih dahulu di bawah keadaan tekanan yang kompleks, dan kemudiannya berkembang secara beransur-ansur di stesen kerja seterusnya.
Namun begitu, penemuan sekatan, inklusi atau perbezaan mikrostruktur tidak secara langsung membuktikan bahawa bahan tersebut merupakan punca retakan. Perlu juga menilai sama ada keabnormalan ini benar-benar bersesuaian dengan titik permulaan retakan serta pola retakan itu sendiri.
III. Mengapa ujian biasa masih boleh lulus?
Satu gulungan dawai boleh mencapai panjang sehingga beribu-ribu meter, sedangkan ujian komposisi kimia, mikrostruktur logam dan sifat mekanikal hanya mewakili lokasi pilihan sampel yang terhad.
Jika keabnormalan setempat tidak termasuk dalam sampel ujian, maka keputusan ujian mungkin kelihatan sepenuhnya normal.
Selain itu, sesetengah kecacatan bukanlah kecacatan asal dari kilang keluli, tetapi terbentuk semasa proses pengangkutan, penarikan, penyediaan bahan, pemotongan atau pembentukan sejuk. Pada masa ini, jika kita terus memeriksa semula sijil asal bahan, sudah tentu sukar untuk menemui jawapannya.
Oleh itu:
Sijil lulus ujian hanya membuktikan bahawa hasil sampel memenuhi syarat, tetapi tidak bermaksud bahawa setiap bahagian dalam seluruh gulungan bahan, mahupun setiap proses susulan, bebas daripada risiko setempat.
IV. Yang sebenarnya sukar bukanlah menyenaraikan punca, tetapi menemui titik permulaannya
Retakan yang berlaku secara jarang-jarang mungkin disebabkan oleh bahan, atau mungkin oleh acuan, peralatan dan proses; malah ia juga boleh berpunca daripada kecacatan setempat yang pada mulanya agak ringan, tetapi diperbesarkan oleh gabungan antara kadar pemendekan tinggi dan fluktuasi proses pada peringkat seterusnya.
Retakan yang disebabkan oleh punca-punca berbeza kadangkala mempunyai ciri-ciri permukaan yang sangat serupa. Hanya dengan satu sijil bahan, satu keputusan ujian, atau bahkan satu gambar retakan, biasanya tidak cukup untuk secara langsung menentukan tanggungjawab.
Penilaian profesional sebenarnya perlu menyelesaikan persoalan berikut:
Ini memerlukan pertimbangan menyeluruh berdasarkan morfologi retakan, lokasi kejadiannya, bahagian gulungan, pola pengeluaran dan keadaan operasi di tapak. Manakala cara spesifik untuk mengambil sampel, membezakan sumber kecacatan serta menyusun urutan pemeriksaan, perlu dirangka secara berasingan mengikut struktur produk dan keadaan di tapak.
Pandangan jurutera
Tidak mustahil apabila hanya beberapa produk sahaja daripada sejumlah bahan yang sama mengalami retakan.
Proses penggelekkan di kilang keluli, pengangkutan dan pemindahan, penarikan dan pengubahsuaian, penyediaan bahan serta pemotongan, acuan dan proses, serta keadaan dalaman bahan semuanya boleh membawa risiko setempat.
Dalam Bab Ketiga, anda hanya perlu ingat satu perkataan ini:
Kepatuhan keseluruhan bagi sesuatu kelompok hanya mencerminkan tahap purata keseluruhan, manakala pengeluaran massal yang stabil pula menguji keadaan terburuk pada bahagian tertentu.
- Dari segi mana proses awal kecacatan itu terbentuk;
- Mengapa hanya sebahagian kecil produk sahaja yang terjejas;
- Dan dalam keadaan apa pula kecacatan itu menjadi semakin besar sehingga menyebabkan retakan.
Apabila berdepan dengan retakan yang jarang berlaku, perkara yang paling penting bukanlah terlebih dahulu menentukan sama ada “bahan mempunyai masalah” atau “proses pelanggan bermasalah”, tetapi menemui segmen proses yang tepat di mana kecacatan itu terbentuk dan berkembang. Hanya apabila bukti-bukti saling bertepatan barulah penilaian tanggungjawab dan langkah-langkah penambahbaikan menjadi bermakna.
Jika anda menghadapi situasi di mana sebahagian besar produk daripada kelompok bahan yang sama adalah normal, tetapi sebilangan kecil produk mengalami retakan secara sporadik, sila nyatakan jenama bahan, diameter dawai, stesen kerja yang mengalami retakan serta gambar-gambar retakan tersebut. Ruision Group dapat membantu menilai arah pemeriksaan utama dengan merujuk kepada keadaan bahan dan proses di tapak, sekali gus mengurangkan cubaan dan kesilapan berulang antara bahan, acuan dan peralatan.
Pengumuman edisi seterusnya
Bab Keempat: “Meskipun kadar sferoidisasi memenuhi piawaian, mengapa daya tahan terhadap pemendekan dalam pembentukan sejuk masih berfluktuasi?”